Çarşamba, Nisan 05, 2006

Hür İnsan Üzerine Şiir


















21.05.2005’de Isparta’nın Çandır Vadisi Yazılı Kanyonu'ndan geçerken önüme -tahmini MS 100 yıllarında kaya üzerine nakşedilmiş- Epiktetos’un şiiri düştü. Bizler hoyrat etlerimizle fiziki yüreğini parçalamıştık, ama sözün manası yaşamaya devam ediyordu…

“Ey yolcu, yol hazırlığını yap ve koyul yola; şunu bilerek:
Hür kişi sadece karakterinde hür olan kişidir,
Kişi hürriyetinin ölçüsü bizzat kendi doğasında bulunur.
Ve kararında içtenlikliyse hür kişi,
Yüreğinde dürüstlüğü, işte bunlar asil yapar kişiyi.
Ve bununla yücelir hür kişi hatalarla değil.
Ana babadan gelen uydurma bir asaletten tad almaz o;
Zira ana-baba değildir hür insanı doğuran.
Tanrıdır (Zeus) herkese ata olan ve de tek kök insanoğluna.
Herkesin tek şansı vardır, o alır kader icabı beden güzelliğini.
Budur soy güzelliği ve hür olma hali gerçek anlamda.
Ruhen köle olan ise sakınmaz kötü sözden, katmerli köle de olsa
Aşırılıktır şiarı bu kişinin, yüreğinde soysuzluk vardır.
Ey yolcu Epiktetos köle bir anadan doğmuştu, ama
yüceydi herkesten, bir kartal gibi; bilgelikte ise takdire şayandı ruhu.
Söylemem gerekirse; Tanrısal bir varlık doğurdu onu. Keşke
şimdi de (bu mümkün olsa)!
Böylesine yararlı ve sevinç kaynağı bir insan,
tüm ünlü kişiler arasında köle bir anadan dünyaya geldi.”

Not:
Epiktetos; İ.S. 50 yılı civarında Frigya’nın Hierapois kentinde dünyaya gelen ve 138 yılında Yunanistan’ın Epirus bölgesindeki Nikepolis kentinde ölen önlü bir filozof. Roma’ya köle olarak götürülmüş, daha sonra azat edilmiştir. Tanrının birliğine, tüm insanların aynı ve tek Tanrıdan geldiğine inanan bir düşünür idi. Epiktetos’a göre fiziksel yapı, dış görünüş, ya da bunlardan kaynaklanan sosyal konum insan iradesinin dışında gelişen durumlardı. İnsanı mutlu ya da mutsuz yapan durum ise, bunlar hakkındaki kişisel görüşlerimize bağlı idi, yani elimizde olan bir şeydi.

İstanbul, 26.05.2005 - Fatma Özidrek

0 Comments:

Yorum Gönder

Links to this post:

Bağlantı Oluştur

<< Home